Serce ze Słowacji uratowało pacjenta w Zabrzu. Pierwszy taki przeszczep w Polsce

2 godziny temu

4 minut(y) czytania

Cykl: Dobre Strony Medycyny

Serce ze Słowacji uratowało pacjenta w Zabrzu. Pierwszy taki przeszczep w Polsce

Zespół Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu przeszczepił 21 września 2026 r. serce pobrane od dawcy na Słowacji. Według PAP to pierwszy w Polsce przeszczep serca od słowackiego dawcy. Pacjent w stanie zagrażającym życiu czekał na nowe serce zaledwie cztery dni.

W skrócie

Co: przeszczep serca od dawcy ze Słowacji – według PAP pierwszy taki w Polsce.
Gdzie i kiedy: Śląskie Centrum Chorób Serca (ŚCCS) w Zabrzu, 21 września 2026 r.
Jak: zespół z Zabrza pojechał karetką na Słowację, pobrał serce i przewiózł je do Polski. Współpracę koordynował Poltransplant.
Dla kogo: dla pacjentów w najcięższym stanie z listy pilnej – narząd trafia do osoby wybranej według krajowych zasad przydziału.
Najważniejsza korzyść: więcej dostępnych narządów. Od 2023 r. polskie zespoły pobrały za granicą 170 narządów, większość trafiła do polskich pacjentów.

Co to za rozwiązanie?

To międzynarodowa wymiana narządów do przeszczepienia. Gdy w szpitalu za granicą pojawia się dawca, a na miejscu nie ma dla niego odpowiedniego biorcy, narząd może trafić do pacjenta w innym kraju. Polskie zespoły nie tylko przyjmują takie oferty, ale same wyjeżdżają po narządy. We wrześniu 2026 r. pierwszy raz w Polsce przeszczepiono w ten sposób serce od dawcy ze Słowacji (według PAP).

Gdzie i od kiedy działa?

Przeszczep wykonało Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu 21 września 2026 r. Zespołem transplantacyjnym kierował dr n. med. Szymon Pawlak.

Przebieg był szybki i precyzyjnie zgrany:

Poltransplant otrzymał o godz. 15 informację o dawcy na Słowacji i przekazał ofertę polskim ośrodkom.
Pilnych biorców miały dwa ośrodki. Serce przyznano pacjentowi w cięższym stanie, zgodnie z krajowymi zasadami przydziału.
Następnego dnia rano zespół z Zabrza pojechał karetką do szpitala dawcy, pobrał serce i przewiózł je do Polski.
Od pobrania do wszczepienia serca nie może minąć więcej niż cztery godziny.

ŚCCS rozwija współpracę międzynarodową od 2023 r. To czwarte serce pobrane za granicą dla pacjenta z Zabrza: trzy pochodziły z Czech, jedno ze Słowacji. W organizacji pomaga europejska platforma wymiany narządów FOEDUS.

Największa korzyść to większa szansa na narząd na czas. Pacjent z Zabrza miał ciężką niewydolność serca. W połowie września wpisano go na pilną listę przeszczepień, a nowe serce otrzymał po czterech dniach. Po zabiegu rozpoczął rehabilitację.

Więcej narządów: od 2023 r. polskie zespoły pobrały za granicą 170 narządów, głównie wątroby, nerki, serca i płuca. Większość przeszczepiono polskim pacjentom.
Sprawiedliwy przydział: narząd z zagranicy trafia do pacjenta wybranego według tych samych krajowych zasad co narządy z Polski.
Wymiana w obie strony: od 2023 r. Polska przekazała za granicę 8 narządów, dla których w kraju nie było odpowiedniego biorcy. Dzięki temu narząd nie przepada, gdy w danym kraju brakuje biorcy.
Własny zespół: serce pobiera zespół z tego samego ośrodka, który potem je przeszczepia.

„Bardzo się cieszymy, że dzięki współpracy międzynarodowej kolejny nasz pacjent mógł otrzymać szansę na nowe życie” – mówi dr n. med. Szymon Pawlak z ŚCCS.

Dlaczego to ważne?

Potrzeby są duże. W 2025 r. ŚCCS wykonało 200 przeszczepień serca, a mimo to na koniec roku czekało ponad 350 osób. Obecnie na serce w Zabrzu czeka ponad 100 pacjentów, a 19 z nich, w tym kilkoro dzieci, zakwalifikowano do przeszczepu pilnego. W całej Polsce w 2025 r. na serce czekało około 700 osób. Dawców wciąż jest za mało, zwłaszcza wśród dzieci. Dlatego każdy dodatkowy narząd ma znaczenie.

Dla kogo i jak skorzystać?

Z przeszczepu mogą skorzystać osoby, które zostały zakwalifikowane i wpisane na Krajową Listę Osób Oczekujących na Przeszczepienie. Pacjent nie musi niczego załatwiać osobno, żeby otrzymać narząd z zagranicy – o przydziale decydują lekarze i Poltransplant według tych samych zasad.

O kwalifikacji do przeszczepu decyduje lekarz prowadzący i ośrodek transplantacyjny.
Jeśli Ty lub Twój bliski macie ciężką niewydolność serca, porozmawiajcie z kardiologiem o możliwych formach leczenia.

Każdy z nas może też pomóc: warto porozmawiać z bliskimi o swojej woli oddania narządów po śmierci.

Co to oznacza dla pacjenta

Większa szansa, że narząd pojawi się na czas – także dzięki dawcom z innych krajów.
Te same, przejrzyste zasady przydziału: narząd z zagranicy dostaje pacjent, który najbardziej go potrzebuje.
Nie trzeba niczego załatwiać osobno – wystarczy kwalifikacja i wpis na krajową listę oczekujących.
Szczególna nadzieja dla dzieci, dla których dawców jest najmniej.
O leczeniu niewydolności serca i kwalifikacji do przeszczepu zawsze decyduje lekarz.

Pytania i odpowiedzi

Czy w Polsce przeszczepia się serca od dawców z zagranicy?

Tak. Od 2023 r. polskie zespoły pobrały za granicą 170 narządów, w tym serca. We wrześniu 2026 r. Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu po raz pierwszy w Polsce przeszczepiło serce od dawcy ze Słowacji.

Jak serce od dawcy z innego kraju trafia do polskiego pacjenta?

Ofertę narządu otrzymuje Poltransplant i przekazuje ją polskim ośrodkom. Zespół transplantacyjny jedzie do szpitala dawcy, pobiera serce i przywozi je do Polski – od pobrania do przeszczepu mogą minąć najwyżej cztery godziny.

Kto dostaje serce od zagranicznego dawcy?

Pacjent wybrany według krajowych zasad przydziału narządów, zwykle osoba w najcięższym stanie. W Zabrzu serce otrzymał pacjent z listy pilnej, który czekał cztery dni.

Czy trzeba się gdzieś zgłosić, żeby dostać narząd z zagranicy?

Nie. Wystarczy, że pacjent jest zakwalifikowany do przeszczepu i wpisany na krajową listę oczekujących. O kwalifikacji decyduje lekarz i ośrodek transplantacyjny.

Ile osób w Polsce czeka na przeszczep serca?

W 2025 r. na krajowej liście oczekujących na serce było około 700 osób. W samym ŚCCS w Zabrzu na serce czeka obecnie ponad 100 pacjentów.