CHOROBY WĄTROBY

Choroby wątroby stanowią istotny problem zdrowia publicznego na całym świecie, a ich przyczyny można podzielić na dwie główne grupy: infekcyjne (wirusowe) oraz nieinfekcyjne, w tym autoimmunologiczne.

WIRUSOWE CHOROBY WĄTROBY

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to grupa chorób wywoływanych przez hepatotropowe wirusy. Najważniejsze z nich to: HAV, HBV, HCV, HDV, HEV oraz rzadziej HGV. Różnią się drogą zakażenia, przebiegiem i rokowaniem.

Główne typy wirusów wywołujących WZW

WZW typu A (HAV) – przenoszone głównie drogą pokarmową; zwykle przebiega ostro i łagodnie.
WZW typu B (HBV) – przenoszone przez kontakt z krwią, drogą seksualną i okołoporodową; może prowadzić do przewlekłego zapalenia, marskości i raka wątroby.
WZW typu C (HCV) – przenoszone przez kontakt z krwią; często przebiega bezobjawowo i prowadzi do przewlekłego zapalenia, marskości i raka wątroby.
WZW typu D (HDV) – współistnieje wyłącznie u osób zakażonych HBV.
WZW typu E (HEV) – przenoszone drogą pokarmową, rzadziej spotykane w Europie.

W Polsce najczęściej występują zakażenia HAV, HBV i HCV, podczas gdy zakażenia HEV i HDV są bardzo rzadkie.

Szacuje się, że około 0,3% - 0,5% populacji Polski ma aktywne zakażenie HCV, co odpowiada ok. 140 tys. osób.
HBV nadal występuje, ale skuteczne programy szczepień znacząco ograniczyły liczbę nowych zachorowań.
Zakażenia HAV pojawiają się głównie w ogniskach epidemicznych, szczególnie przy obniżonych standardach sanitarnych.

AUTOIMMUNOLOGICZNE CHOROBY WĄTROBY

Autoimmunologiczne choroby wątroby (AChW) wynikają z nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej — organizm zaczyna atakować własne komórki wątrobowe lub komórki dróg żółciowych.

Do najważniejszych schorzeń należą:

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH)
Pierwotne zapalenie dróg żółciowych (PBC)
Pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC)
Zespoły nakładania (AIH/PBC, AIH/PSC)

STŁUSZCZENIE WĄTROBY

Stłuszczenie wątroby to stan, w którym w komórkach wątrobowych (hepatocytach) gromadzi się nadmierna ilość tłuszczu. Może dotyczyć zarówno osób nadużywających alkoholu, jak i tych, które go nie piją. Współcześnie jest to najczęstsza patologia wątroby, często przebiegająca bezobjawowo.

MAFLD

Termin MAFLD (Metabolic Dysfunction-Associated Fatty Liver Disease) został wprowadzony, aby zastąpić wcześniejszą nazwę NAFLD, która była określeniem wykluczającym („niealkoholowa”), a nie opisującym istotę choroby. Nowa nazwa lepiej odzwierciedla biologiczne i kliniczne podłoże schorzenia, ponieważ zdecydowana większość pacjentów ma objawy zaburzeń metabolicznych, takich jak otyłość, cukrzyca typu 2 czy insulinooporność.

Termin MAFLD koncentruje się na obecności dysfunkcji metabolicznej, co przekłada się na lepszą diagnostykę i skuteczniejsze podejście terapeutyczne.

MAFLD to stłuszczenie wątroby związane z zaburzeniami metabolicznymi, charakteryzujące się:

odkładaniem tłuszczu w hepatocytach,
współistnieniem cech zespołu metabolicznego, takich jak:
- otyłość (zwłaszcza trzewna),
- insulinooporność,
- cukrzyca typu 2,
- nadciśnienie tętnicze,
- dyslipidemia (zaburzenia lipidowe).