DIAGNOSTYKA I LECZENIE SM

DIAGNOSTYKA STWARDNIENIA ROZSIANEGO

 

Jeśli występują objawy neurologiczne takie jak zaburzenia czucia, problemy z widzeniem, osłabienie mięśni, problemy z równowagą lub koordynacją, które utrzymują się ponad 24 h – lekarz pierwszego kontaktu kieruje pacjenta do neurologa.

​

1.  Wywiad i badanie neurologiczne

​

Neurolog zbiera informacje o rzutach choroby (np. epizodach drętwienia, zaburzeń widzenia) i wykonuje badanie abgestacyjne, które oceniani funkcje nerwów i odruchów.

​

2. Rezonans magnetyczny (MRI) mózgu i rdzenia

​

To podstawa diagnostyki – umożliwia wykrycie charakterystycznych dla SM ognisk demielinizacyjnych. Badanie często z kontrastem pokazuje aktywne zmiany. Około 90% pacjentów ma nieprawidłowości w MRI.

​

3. Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (punkcja lędźwiowa)

​

Pomaga wykryć tzw. prążki oligoklonalne i inne zmiany świadczące o aktywności układu odpornościowego w ośrodkowym układzie nerwowym.

​

4. Badania pomocnicze

​

• Potencjały wywołane (np. VEP, SSEP) pomagają wykryć zmiany, nawet bezobjawowe.

• Badania krwi wykluczają inne choroby (np. boreliozę, problemy tarczycowe)

​

5. Kryteria diagnostyczne – McDonalda 2024

​

Nowe kryteria dopuszczają postawienie diagnozy także na podstawie typowych zmian w MRI – nawet bez wyraźnego rozsiania w czasie, dzięki uwzględnieniu m.in. nerwu wzrokowego, obrazu „żyły centralnej” w zmianie i specyficznych markerów w płynie mózgowym.

​

​​

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO

​

Program lekowy B.29 – “Leczenie chorych na stwardnienie rozsiane”

​

​​​

​

​

​​

​

​

 

Nowości i aktualizacje w programie lekowym

​

• Forma podskórna okrelizumabu (lek: Ocrevus) od 1 lipca 2025 jest dostępna w I linii leczenia postaci RRMS i w postaciach PPMS/SPMS – wykazuje podobną skuteczność co forma dożylna, ale jest szybsza i bardziej komfortowa (podanie w 10 minut), dostępna w ambulatorium. 

• Kladrybina w tabletkach stała się łatwiej dostępna dla szerszej grupy pacjentów – w doganianiu program poszerzył jego wskazania do I i II linii.

• Polska rozwija również generyczną wersję kladrybiny — lokalny projekt farmaceutyczny ma być „game changerem” zwiększając dostępność i obniżając koszty.

​

Proces kwalifikacji i monitorowania

​

Przed włączeniem do programu pacjent przechodzi:

​

• badania krwi (nerki, wątroba, tarczyca, morfologia),

• ocenę ogólną i moczu,

• MRI z kontrastem przed rozpoczęciem leczenia (również rdzeń, gdy wymagane),

• dokumentację pielęgniarską współpracy pacjenta. 

​

Monitoring to regularne wizyty, kolejne badania MRI i analiza wyników krwi, dostosowanie leczenia w zależności od aktywności choroby.​​​