Sepsa bez stereotypów. Podsumowanie MasterClass dla dziennikarzy
Sepsa bez stereotypów. Eksperci o tym, jak rozpoznać zagrożenie i dlaczego liczy się czas
Sepsa rozwija się gwałtownie i może w krótkim czasie doprowadzić do zagrożenia życia. Jej pierwsze objawy bywają jednak niespecyficzne i łatwo je pomylić z objawami innych chorób. Dlatego o sepsie trzeba mówić jasno, rzetelnie i bez stereotypów. Jak rozpoznawać pierwsze sygnały zagrożenia, jakie znaczenie ma szybka diagnostyka i leczenie oraz kto znajduje się w grupie szczególnego ryzyka – o tym rozmawiali eksperci i dziennikarze podczas Medycznego MasterClass „Sepsa bez stereotypów”, które odbyło się 11 września 2026 r. w Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA w Warszawie.
Wydarzenie zorganizowały wspólnie Państwowy Instytut Medyczny MSWiA i Fundacja Urszuli Jaworskiej z okazji Światowego Dnia Sepsy, obchodzonego 13 września. Celem spotkania było przekazanie przedstawicielom mediów aktualnej wiedzy na temat sepsy oraz stworzenie przestrzeni do bezpośredniej rozmowy z ekspertami. Szczególną uwagę poświęcono rozpoznawaniu objawów, diagnostyce, leczeniu, grupom ryzyka oraz możliwym następstwom sepsy.
Liczy się czas – od rozpoznania do leczenia
Jednym z najważniejszych tematów spotkania była rola szybkiej diagnostyki i właściwego postępowania w przypadku podejrzenia sepsy. Dr Maxime Ndolumingo z bioMérieux zwrócił uwagę na znaczenie czasu w procesie diagnostycznym oraz potrzebę sprawnego połączenia diagnostyki mikrobiologicznej z decyzjami klinicznymi:
„Sepsa jest często rozpoznawana niewłaściwie lub zbyt późno. A leczenie powinno być wdrożone jak najszybciej. Przy sepsie często pojawia się pojęcie «złotej godziny». To czas, w którym konieczne jest pobranie materiału do badań i rozpoczęcie leczenia. Każda godzina opóźnienia może mieć wpływ na rokowanie pacjenta i szacuje się, że zmniejsza szansę na jego przeżycie o ok. 9 proc. Dlatego nasza główna działalność koncentruje się na diagnostyce mikrobiologicznej, która może znacznie skrócić czas relewantnej diagnozy. Ale przygotowanie rozwiązań nie zadziała bez świadomego, wyedukowanego personelu medycznego.”
W czasie spotkania podkreślano, że w przypadku sepsy nie ma jednego charakterystycznego objawu, który pozwalałby ją jednoznacznie rozpoznać. Kluczowe jest zwracanie uwagi na zmianę stanu pacjenta, kontekst kliniczny oraz wyniki badań.
Dziecko „jest jakieś inne”. Rodzic może być pierwszym, który zauważy zagrożenie
Szczególne miejsce w programie MasterClass zajęła sepsa u dzieci. Dr Małgorzata Mikaszewska-Sokolewicz z Instytutu „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” zwróciła uwagę na znaczenie obserwacji dziecka przez rodziców i opiekunów.Jak podkreśliła, rodzice często jako pierwsi zauważają, że z dzieckiem dzieje się coś niepokojącego – jest apatyczne, zachowuje się inaczej niż zwykle lub zaczyna oddychać w nietypowy sposób.
„Lekarz powinien zadać rodzicom jak najwięcej pytań, a informacje przez nich przekazywane powinny być traktowane poważnie, aby postawić właściwą diagnozę. Bo to oni najlepiej znają dziecko i mogą jako pierwsi dostrzec zmianę, której nie da się jeszcze opisać za pomocą jednego wyniku badania. Powinniśmy ponadto domagać się od lekarza wykonania badań, począwszy od popularnego CRP, stwierdzającego zakażenie bakteryjne, po te, które sprawdzą pracę serca, nerek, narastanie białych krwinek itd. Szybka reakcja i wdrożenie leczenia prognozują to, jak dużą cząstkę dziecka sepsa «zabierze», jak to dziecko będzie funkcjonować w przyszłości.”
Ekspertka podkreśliła również znaczenie czujności lekarzy i właściwego różnicowania objawów, szczególnie wtedy, gdy stan dziecka szybko się zmienia.
Nie tylko gorączka. Sepsa u pacjentów z chorobami przewlekłymi
O tym, że sepsa może mieć różny przebieg i nie zawsze daje typowe objawy, mówił dr Tomasz Siegel z PIM MSWiA. Szczególną uwagę zwrócił na pacjentów z chorobami przewlekłymi i obniżoną odpornością.
„Taką chorobą jest cukrzyca, ale nie tylko. Również pacjenci dializowani, osoby z chorobami serca, choroby, w których przebiegu dochodzi do obniżenia odporności, pacjenci na leczeniu immunosupresyjnym. W tej grupie zakażenie może rozwijać się gwałtowniej, ale jego objawy bywają mniej wyraźne, choćby ze względu na «ukrywanie» objawów przez leki, które pacjent przyjmuje na swoją chorobę. Może nie wystąpić gorączka, ale charakterystyczna jest wciąż ta zmiana zachowania – apatia, senność, przyspieszony oddech czy zmiany na skórze, zasinienia, wybroczyny.”
Ekspert zwrócił uwagę, że szczególnej czujności wymagają pacjenci, u których zakażenie może przebiegać gwałtownie, a jednocześnie objawy mogą być mniej charakterystyczne.
Ciąża, poród i połóg – profilaktyka ma znaczenie
Jednym z tematów spotkania była również sepsa w okresie ciąży, porodu i połogu. O znaczeniu profilaktyki zakażeń i monitorowania stanu zdrowia kobiety mówił podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia dr Tomasz Maciejewski.
„Niezwykle istotne jest eliminowanie zakażeń oraz właściwe monitorowanie ciężarnej, tak aby nie dopuścić do zakażeń dróg moczowych czy rodnych, stąd kobieta powinna zgłaszać lekarzowi prowadzącemu wszelkie dolegliwości intymne. Równie istotne jest przebadanie kobiety przed porodem pod kątem obecności bakterii, jak choćby występowania paciorkowca.”
Rozmowa na temat kobiet w ciąży i w połogu była częścią szerszej dyskusji o grupach pacjentów, u których szybkie rozpoznanie zakażenia i odpowiednie postępowanie mają szczególne znaczenie.
Sepsa bez mitów i uproszczeń
Tytuł spotkania – „Sepsa bez stereotypów” – nie był przypadkowy. Jednym z celów wydarzenia było uporządkowanie wiedzy i zwrócenie uwagi na najczęściej powtarzane mity dotyczące sepsy. Eksperci podkreślali, że sepsa nie jest jedną chorobą wywoływaną przez jeden konkretny drobnoustrój. Jest stanem, który może być następstwem zakażenia i wymaga szybkiej oceny stanu pacjenta oraz odpowiedniego leczenia. Dziennikarze mieli możliwość zadawania pytań i konfrontowania powszechnych przekonań z aktualną wiedzą medyczną. Rozmawiano również o tym, jak mówić o sepsie w sposób zrozumiały dla pacjentów i ich rodzin, nie upraszczając jednocześnie złożonych zagadnień medycznych.
fot. Grzegorz Samoraj / PIM MSWiA
Sepsa nie kończy się wraz z wypisem ze szpitala
Ważnym elementem spotkania była również rozmowa o konsekwencjach przebytej sepsy. Powrót do zdrowia może być procesem długotrwałym, a część pacjentów po ciężkim przebiegu sepsy wymaga dalszej opieki, rehabilitacji i wsparcia. Dr Konstanty Szułdrzyński podkreślał znaczenie szybkiej reakcji w przypadku podejrzenia sepsy oraz potrzebę edukowania zarówno personelu medycznego, jak i pacjentów. Zwracał również uwagę na rolę mediów w przekazywaniu społeczeństwu rzetelnych informacji dotyczących zdrowia.Podkreślił również konieczność wprowadzenia rejestru sepsy, który umożliwi poznanie zarówno skali zapadalności na sepsę oraz realne koszty zarówno systemowe, jak i społeczne. To właśnie połączenie wiedzy medycznej, doświadczeń pacjentów i odpowiedzialnej komunikacji było jednym z najważniejszych elementów Medycznego MasterClass.
Wiedza, która może mieć znaczenie
Medyczny MasterClass „Sepsa bez stereotypów” był spotkaniem ekspertów, przedstawicieli organizacji pacjentów i dziennikarzy. Jego celem nie było jedynie przekazanie wiedzy, ale również pokazanie, jak ważna jest współpraca wszystkich tych środowisk w budowaniu świadomości zdrowotnej.
Rzetelna informacja o sepsie powinna pomagać rozpoznawać sygnały zagrożenia, ograniczać dezinformację i kierować uwagę na znaczenie szybkiej reakcji.
– Chcemy, aby o sepsie mówić bez straszenia, ale też bez bagatelizowania problemu. Potrzebujemy rzetelnej wiedzy, która będzie zrozumiała zarówno dla pacjentów i ich rodzin, jak i dla odbiorców informacji medialnych. Dlatego spotkania takie jak Medyczny MasterClass są ważnym elementem edukacji i budowania świadomości na temat sepsy – podkreśliła na zakończenie spotkania Ewa Pląsek z Fundacji Urszuli Jaworskiej
Medyczny MasterClass „Sepsa bez stereotypów” odbył się 11 września 2026 r. i został zorganizowany przez Państwowy Instytut Medyczny MSWiA i Fundację Urszuli Jaworskiej z okazji Światowego Dnia Sepsy. Partnerem wydarzenia była firma bioMerieux Polska. Prowadzenie: Roman Czejarek, dziennikarz, Polskie Radio S.A.
Autor: Ewa Pląsek Data: 21/09/2026 r. Widzisz błąd? Napisz: sebastian.gawlik[@]fundacjauj.pl
Komentarze