Krew - krople życia
Erytrocyty-czerwone krwinki
Leukocyty-białe krwinki
Trombocyty-płytki krwi
Nieśmiertelne komórki krwi
Grupy krwi
Jak dziedziczymy grupy krwi
Krew pod mikroskopem
Prawidłowe wartości analizy krwi
Choroby krwi ( W skrócie):
Niedokrwistość
Nadkrwistość
Białaczka
Hemofilia
Małopłytkowość

Krew pępowinowa polisą na życie
/ przeczytaj artykuł na temat cudownego działania krwi pępowinowej /

Krew-Krople Życia

Krew ma ogromną moc.
Przenosząc życiodajny tlen i substancje odżywcze do wszystkich tkanek naszego organizmu decyduje o jego funkcjonowaniu.
Krew jest prawdziwym darem życia a także bezcennym lekiem i nie może być zastąpiona żadnym innym preparatem chemicznym.
Jest swoistym "spoiwem" wiążącym komórki, które tworzą organizm człowieka.
W organiźmie dorosłej osoby krąży około 5-ciu litrów krwi (u mężczyzn) i około 4-ch u kobiet.

Krew odżywia, natlenia oraz oczyszcza tkanki, przenosi pomiędzy nimi informacje w postaci hormonów i wiele innych biologicznie czynnych substancji, a także stoi na straży naszego zdrowia broniąc organizm przed czynnikami zewnętrznymi, takimi jak bakterie i wirusy lub wewnętrznymi czyli zagrożeniami ze strony własnych tkanek organizmu. (np. rozrost nowotworowy.)

Zaledwie jedna kropla krwi ( czyli 1 mm3) zawiera około 5-ciu milionów erytrocytów czyli czerwonych krwinek, od 4-10 tysięcy leukocytów czyli krwinek białych i od 150 do 440 tysięcy płytek krwi.

Erytrocyty

Erytrocyty odpowiedzialne są za przenoszenie tlenu do wszystkich komórek ustroju. Umożliwia im to obecność hemoglobiny, czerwonego barwnika, który pozwala na wiązanie tlenu potrzebnego organizmowi do oddychania.
Po oddaniu tlenu, krwinki czerwone zabierają z komórek dwutlenek węgla i przenoszą go do narządów oddechowych.
Krwinka czerwona- średnio żyje około 120 dni. Prawidłowa liczba krwinek czerwonych wynosi od 4-6 mln w 1 mm3 krwi.

Leukocyty

Leukocyty to prawdziwa armia gotowa bronić organizmu człowieka.
W czasie infekcji czy choroby ci wspaniali obrońcy giną miliardami zwalczając chorobę. Leukocyty powstają w szpiku kostnym, a dojrzewają w węzłach chłonnych, śledzionie, grasicy i migdałkach. Ich liczba jest zmienna i zależy od wieku, stanu zdrowia, stosowanej diety a nawet pory dnia.
Krwinki białe dzielą się na wiele kategorii i różnią się kształtem. Duże komórki z jednym jądrem nazywamy monocytami. (stanowią około 5% wszystkich leukocytów).
Inną grupę stanowią limfocyty (25%-40%), których zadaniem jest wytwarzanie przeciwciał, chroniących ustrój przed bakteriami i wirusami.
Główną masę leukocytów stanowią granulocyty obojętnochłonne czyli neutrofile ( 55% -75% wszystkich leukocytów).
Pozostałe to kwasochłonne eozynofile (około 3%) i zasadochłonne bazofile (około 2%).
Monocyty i granulocyty obojętnochłonne wychwytują i unieszkodliwiają wirusyi bakterie, które przenikają do krwi.
Limfocyty także niszczą te drobnoustroje, wytwarzając przeciw nim przeciwciała czyli cząsteczki białkowe, które wiążą się z niszczonym drobnoustrojem i unieszkodliwiają go.
Monocyty i granulocyty obojętnochłonne powstają w szpiku kostnym a limfocyty w węzłach chłonnych i innych narządach układu chłonnego.
Eozynofile niszczą drobnoustroje i biorą udział w procesie hamowania reakcji uczuleniowych. Bazofile natomiast odgrywają ważną rolę w powstawaniu reakcji uczuleniowych. Uwalniana przez nie substancja zwana HISTAMINĄ-odpowiada za takie objawy uczulenia jak: wysypka, zaczerwienienie skóry, pokrzywka, obrzęki, kaszel napady duszności czy spadek ciśnienia.
Leukocyty nie są długowieczne. Większość z nich żyje tylko przez kilka godzin i ich zawartość we krwi jest stosunkowo niewielka.
Natomiast w szpiku kostnym, węzłach chłonnych i śledzionie znajdują się ich rezerwy, które żyją tam około tygodnia.
W razie jakiegoś zagrożenia dla organizmu owe rezerwy zostają uwolnione i przystępują do walki z wirusami czy bakteriami. Jednocześnie gwałtownie wzrasta produkcja tych niezwykłych obrońców. To właśnie wtedy organizm na wzrost leukocytów reaguje podwyższoną temperaturą a ból gardła i kości świadczy o walce organizmu.
Prawidłowa liczba leukocytów wynosi od 4 do 10 tys. w 1 mm3 krwi.

Trombocyty

Trombocyty czyli płytki krwi są niezbędne do prawidłowego krzepnięcia krwi.
Ich liczba powinna wynosić od 150-400tys w 1 mm3. Średnio żyją około 9-ciu dni.
W momencie uszkodzenia naczynia krwionośnego płytki przylegają w miejscu uszkodzenia do ściany takiego naczynia. Powstaje tzw. czop płytkowy, powodujący zatrzymanie krwawienia .
Później uwalniane zostają specjalne substancje, które przekształcają czynniki krzepnięcia w fibrynogen a następnie w białko- fibrynę.
Jej nitki zespalają ze sobą płytki, erytrocyty i leukocyty i w ten sposób powstaje skrzep.

Nieśmiertelne komórki

Źródłem wszystkich komórek krwi jest szpik kostny. Znajdują się w nim tzw.komórki macierzyste, które są nieśmiertelne. I choć stanowią zaledwie 0,1% wszystkich komórek są bardzo ważne.
Dzięki tym komórkom układ krwiotworzenia, przez całe życie organizmu, nieustannie odtwarza układ krwiotwórczy i odpornościowy. Potencjał samoodtwarzania się komórek macierzystych jest praktycznie nieograniczony. Zdaniem naukowców potrafią żyć 40-50 razy dłużej niż organizm, w którym powstały.

Czasami zdarza się tak, iż szpik kostny ulega uszkodzeniu np. na skutek choroby czy wypadku. Konieczne jest wtedy odtworzenie układu krwiotworzenia czyli konieczne jest wprowadzenie do organizmu nowych, nie uszkodzonych komórek krwiotwórczych.
Taką formą jest przeszczep szpiku kostnego lub komórek macierzystych pobranych z krwi obwodowej. Bogatym źródłem komórek macierzystych jest też krew pępowinową.

Grupy Krwi

Wyróżniamy cztery podstawowe grupy krwi: A,B,AB i O.
Czerwone krwinki, podobnie jak i inne komórki mają swoistą budowę cząsteczkową powierzchni komórkowej.
Znajduje się tam cząsteczka zwana aglutynogenem. Istnieją dwa rodzaje aglutynogenów: A i B. Niektórzy ludzie mają tylko A lub B, a są i tacy którzy posiadają oba (AB) lub nie posiadają żadnego (O). W Polsce najczęściej występującą grupą krwi jest grupa A (37%) oraz O (36%).
Oznaczenie grup krwi jest elementem niezwykle istotnym przy transfuzjach krwi, gdyż zapobiega reakcji wytwarzania się przeciwciał. Przetoczenie krwi niezgodnej grupowo może doprowadzić do ciężkich powikłań a nawet do śmierci pacjenta.
Oczywiście nie zawsze tak się dzieje. Otóż osoby posiadające grupę krwi AB, nie posiadają przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom A i B, mogą otrzymywać krew od dawców z każdą grupą krwi. Najbardziej uniwersalnymi dawcami są osoby z grupą krwi O, gdyż nie występują u nich antygeny A i B.
Istotnym elementem jest także oznaczenie układu grupowego RH.
We krwi większości osób występuje antygen D - zwany też czynnikiem RH - i te osoby posiadają krew grupy RH (+). Brak czynnika RH pozwala zaliczyć krew do grupy RH (-).
Grupa krwi jest niezmienna w ciągu całego życia. Może się ona zmienić jedynie (choć niekoniecznie) po przeprowadzeniu u chorej osoby przeszczepu szpiku kostnego od członka rodziny lub dawcy niespokrewnionego.

Jak dziedziczymy grupy krwi:

Krew - pod mikroskopem

Krew może dostarczyć wielu informacji o stanie zdrowia człowieka.
Informacje zawarte we krwi odzwierciedlają zmiany zachodzące w narządach.
Analiza krwi pozwala więc wykryć zmiany chorobowe nie tylko w samej krwi ale także w narządach i układach całego organizmu.
Przeprowadzając analizę krwi zwaną morfologią dokonuje się obliczeń krwinek czerwonych, białych i płytek krwi.
Określa się leukocyty: neutrofile, bazofile, eozynofile, a także przeciętną wielkość krwinek czerwonych, stężenie hemoglobiny i hematokryt, który stanowi procentową objętość masy krwinkowej w pełnej krwi i pomaga określić jej nadmierne rozcieńczenie lub zagęszczenie.
Po zbadaniu tych komórek wykonuje się badania biochemiczne, które rutynowo obejmuje oznaczenie glukozy, albumin (głównie białka krwi) , bilirubiny ( produktu rozpadu krwinek czerwonych) enzymów GOT,GPT i GGT ( wskazujących na stan wątroby), kreatyniny (świadczącej o czynności nerek), kwasu moczowego, cholesterolu i trójglicerydów (tłuszczów obecnych we krwi).

Prawidłowe wartości analizy krwi.

Hematokryt (HCT)

Mężczyźni 40-54 ml/100ml (40-54%)
Kobiety 37-47 ml/100ml (37-47%)
Noworodki 49-54 ml/100ml (49-54%)
Dzieci 35-49 ml/100ml (35-49%)

Hemoglobina (HGB)

Mężczyźni 14-18 g/100ml
Kobiety 12-16 g/100ml
Noworodki 17-20 g/100ml
Dzieci 12-16 g/100ml

Czas krzepnięcia

5-15 minut (rurki szklane)

Liczba czerwonych ciałek krwi (RBC)

Noworodki 6 mln /1 mm3
Dzieci (zależnie od wieku) 4,5-5,1 mln/1 mm3
Kobiety 4-5 mln/1 mm3
Mężczyźni 5-5,5 mln/1 mm3

Liczba krwinek białych, ogółem(WBC) 4500-11 000/1 mm3

Skład leukocytów: (normy)

Mieloblasty: 0,3-5,0%
Promielocyty: 1-8%
Mielocyty:
Neutrofile (obojętnochłonne): 5-19%
Eozynofile (kwasochłonne): 0,5-3%
Bazofile(zasadochłonne): 0-0,5%
Metamielocyty: 13-32%
Neutrofile wielojądrowe: 7-30%
Eozynofile wielojądrowe: 0,5-4%
Bazofile wielojądrowe: 0-0,7%
Limfocyty: 3-17%
Komórki plazmatyczne: 0-2%
Monocyty: 0,5-5%
Komórki siateczki: 0,1-2%
Megakariocyty: 0,3-3%
Pronormoblasty: 1-8%
Normoblasty: 7-32%

Płytki krwi (PTL) 150 000-350 000/mm3

Odczyn Biernackiego (OB)

Dzieci od 2 do 14 lat: 7-8 mm/godz.
Kobiety: 3-10 mm/godz.
Mężczyźni: 2-6 mm/godz.

Kwasy tłuszczowe w surowicy (ogółem): 190-420 mg/100 ml

Bilirubina w surowicy (ogółem): 0,3-1,1 mg/100 ml
Wolna 0,1-04 mg/100 ml
Sprzężona 0,2-07 mg/100 ml

Cholesterol w surowicy (ogółem) 150-250 mg/100ml
Zestryfikowany 68-76 % cholesterolu ogółem

Glukoza (na czczo)
We krwi: 600-100 mg/100ml
W osoczu lub surowicy: 70-115 mg/100ml

Trójglicerydy w surowicy: 40-150 mg/100ml
Kwas moczowy w surowicy : 3,0-7,0 mg/100ml

Choroby krwi ( w dużym skrócie)

Niedokrwistość

Jeśli zmniejszeniu ulega stężenie hemoglobiny we krwi wskutek zmniejszonej ilości krwinek czerwonych mówimy wtedy o niedokrwistości.
Najczęściej niedokrwistość występuje z powodu braku żelaza w pożywieniu.
Jest to najmniej groźna forma tej choroby. Krew zawiera normalną ilość krwinek czerwonych, ale zawartość hemoglobiny jest znacznie obniżona.
O wiele poważniejsza jest niedokrwistość aplastyczna lub hemolityczna (zwane także prawidłowobarwliwymi)
O niedokrwistości przede wszystkim świadczy zmniejszenie się ilości hemoglobiny we krwi, zmniejszenie liczby krwinek czerwonych i hematokrytu.

Podstawowe objawy choroby to bladość skóry, osłabienie, brak apetytu,
wypadanie włosów, sucha skóra, łamliwość paznokci, omdlenia, przyspieszenie akcji serca, szybkie męczenie się. W miarę postępowania choroby pojawia się gorączka. Czasami dochodzi do uszkodzenia układu nerwowego i chory zaczyna odczuwać zawroty i bóle głowy a także zaburzenia funkcjonowania całego układu nerwowego.

Przyczyną niedokrwistości aplastycznej mogą być czynniki dziedziczne jednak znacznie częściej jest to wirus, który rozpoczyna proces chorobowy.
Najczęściej jednak są to czynniki toksyczne, bezpośrednio wywołujące chorobę.
Są to min. promienie rtg ,promieniowanie jonizujące, różne substancje chemiczne: oleje przemysłowe, rozpuszczalniki, kleje a nawet niektóre leki.
Niedokrwistości hemolityczne z grupy prawidłowobarwliwych mogą należeć do schorzeń immunologicznych. Wywołują je zaburzenia czynności układu odpornościowego.
W wyniku tych zaburzeń układ odpornościowy zaczyna wytwarzać przeciwciała, atakując mylnie niektóre zdrowe komórki organizmu.
Niedokrwistość hemolityczna, za powstanie której nie jest odpowiedzialny układ odpornościowy, charakteryzuje się nadmiernie skróconym okresem przeżycia niektórych komórek krwi. Przyczyną najczęściej jest zakłócenie czynności szpiku kostnego.

Niedokrwistość megaloblastyczna (tzw. Choroba Addisona-Biermera)
i makronormoblastyczna ( niedokrwistości nadbarwliwe) jest schorzeniem, które cechuje znaczne powiększenie się objętości krwinek czerwonych.
Jest następstwem niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego.
Upośledza to syntezę DNA w jądrze komórki. Ilość krwinek czerwonych we krwi spada szybko, a pozostałe starają się wyrównać niedobór hemoglobiny zwiększając swoje wymiary i zdolność transportowania hemoglobiny.
Jednak to nie wystarczy do pokrycia zapotrzebowania organizmu.

Leczenie niedokrwistości jest bardzo różne w zależności od przyczyny choroby.
W niektórych rodzajach niedokrwistości wystarczy odpowiednia dieta, bogata w substancje odżywcze, żelazo i witaminy. Niedokrwistości prawidłowobarwliwe wymagają oczywiście całkowitego wyeliminowania kontaktów z czynnikiem wywołującym chorobę.
W wypadku niedokrwistości konieczne staje się ustalenie czy rzeczywiście przyczyną powstania jest niedobór żelaza. Może się okazać, że jest ona wynikiem np. utajonego krwawienia.
Niedokrwistości mają niestety tendencje do nawrotów, dlatego też leczenie często trwa długo, lecz nie jest uciążliwe.

Natomiast w cięższych przypadkach niedokrwistości aplastycznej oraz hemolitycznej, stosuje się przetaczanie krwi, które hamuje rozwój choroby.
W najcięższych przypadkach niedokrwistości aplastycznej konieczne staje się nawet przeszczepienie szpiku kostnego.

Nadkrwistość

Niedotlenienie na skutek przewlekłych chorób płuc lub serca, nowotwory nerek a czasami przebywanie na dużych wysokościach mogą być przyczyną powstawania czerwienicy rzekomej-jednej z postaci nadkrwistości. Na skutek nadmiernego pobudzenia układu krwiotwórczego nadmiernie wzrasta liczba czerwonych krwinek.
Inną postacią tej choroby jest czerwienica prawdziwa, w której przebiegu następuje nadmierny rozrost erytroblastów, czyli elementów krwiotwórczych szpiku kostnego.
W trakcie choroby liczba krwinek czerwonych dochodzi czasami nawet do 10 mln w 1mm3.Objawia się zaczerwienieniem twarzy, stóp oraz nadciśnieniem.

Białaczka

Jest chorobą nowotworową układu krwiotwórczego.
W organiźmie osoby chorej na białaczkę dochodzi do nie kontrolowanego namnażania się białych krwinek w szpiku kostnym. Patologicznie zmienione leukocyty białaczkowe pojawiają się w ogromnych ilościach we krwi, gromadzą się także w różnych narządach: wątrobie, śledzionie, węzłach chłonnych, nerkach czy płynie mózgowo-rdzeniowym.
Komórki te zachowują się jak szkodniki, nie pozwalają się rozwijać zdrowym krwinkom. Mnożące się niepohamowanie patologicznie zmienione niedojrzałe komórki wypełniają szpik kostny aż w końcu dostają się do krwioobiegu. A wraz z krwią do różnych narządów.

Istnieje wiele odmian białaczki, a objawy, przebieg i rozwój choroby zależą od jej rodzaju. Generalnie w medycynie dokonano podziału białaczek biorąc pod uwagę typ komórki białaczkowej, która się rozmnaża, oraz szybkość rozwoju choroby.
Podstawowy podział białaczek to: przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka limfatyczna i białaczki ostre.

Przewlekła białaczka szpikowa-na początku nie daje praktycznie żadnych objawów i na ogół rozpoznaje się ją przy rutynowej analizie krwi.
Gdy choroba rozwija się, pojawia się osłabienie, łatwe męczenie się, duszności, bladość powłok, krwawienia z różnych narządów, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, gorączka, zaburzenia narządu wzroku i słuchu, powiększenie śledziony-czasami do znacznych rozmiarów. Pojawia się także bolesność przy uciskaniu lewej , górnej części brzucha. Czasami dokuczać też mogą bóle stawów, kolka nerkowa, napady dny moczanowej. Prawie zawsze chorobie towarzyszy utrata apetytu i zmniejszenie masy ciała. Liczba leukocytów dochodzi nawet do 500-tys. w 1mm3

Przewlekła białaczka limfatyczna-objawia się powiększeniem węzłów chłonnych, niedokrwistością, powiększeniem śledziony i krwawieniami. Liczba leukocytów wynosi przeciętnie 30-tys. do 100-tys. w 1mm3.

Białaczki ostre-na początku przypominają różne ostre choroby zakaźne.
Chory jest bardzo osłabiony, ilości płytek krwi są bardzo obniżone, pojawiają się wrzodziejące zapalenia jamy ustnej i gardła, znaczne powiększenie węzłów chłonnych
i trudne do opanowania krwotoki.
Prędkość postępowania choroby jest bardzo znaczna i w wypadku nie podjęcia natychmiastowego leczenia może doprowadzić pacjenta do śmierci w ciągu trzech miesięcy. Liczba leukocytów w 1 mm3 wynosi od 15-tys. do 30-tys.

Podstawowe leczenie białaczki to podawanie leków chemioterapeutycznych, czyli takich, które niszczą komórki nowotworowe, tzn. nie niszczą ich bezpośrednio ale hamują ich mnożenie się. W zależności od rodzaju białaczki stosuje się różne leki, w różnych kombinacjach, najczęściej kilka leków jednocześnie. W leczeniu białaczki często stosuje się także radioterapię w celu zniszczenia gromadzących się miejscowo komórek nowotworowych.

Jednak nie zawsze chemioterapia prowadzi do wyzdrowienia. Po okresie poprawy (remisji) choroba powraca. Chemioterapii niestety nie można przedłużać w nieskończoność, gdyż oprócz chorych komórek niszczy szpik , a komórki nowotworowe po prostu uodparniają się na jego działanie.
Wtedy tez często konieczne staje się przeszczepienie szpiku kostnego.

Hemofilia

Hemofilia jest dziedziczną chorobą polegającą na zaburzeniu procesu krzepnięcia krwi. Hemofilię przenoszą kobiety, to one są nosicielkami genu odpowiedzialnego za powstawanie schorzenia. Chorują na nią jednak wyłącznie mężczyźni.
Choroba ta powoduje, że nawet drobne skaleczenie może skutkować znaczną utratą krwi. Dzieje się tak dlatego iż gen regulujący krzepnięcie krwi jest zmieniony i krzepnięcie nie następuje albo jest powolne i niepełne.

Choroba ta objawia się bardzo wcześnie, w pierwszym lub drugim roku życia.
Dzieci cierpią na silne krwawienia, często są to krwotoki wewnętrzne, zwłaszcza do stawów nóg. Towarzyszą temu bóle, deformacje stawów i kalectwo. Hemofilii niestety nie można wyleczyć. Możliwe jest natomiast opanowanie krwotoku u chorej osoby. Krew zdrowego człowieka zawiera substancję regulująca krzepliwość, zwaną czynnikiem VIII. Jest on konieczny do krzepnięcia krwi. W hemofilii tej substancji brakuje. Uzyskuje się ja więc z krwi dawców i w skoncentrowanej postaci podaje choremu dożylnie. Powoduje to okresową poprawę krzepliwości krwi.

Małopłytkowość

Znaczne zmniejszenie się liczby krwinek płytkowych i przedłużenie czasu krwawienia-to główne objawy. Jego przyczyna mogą być zakażenia wirusowe, działanie niektórych leków lub niewydolność szpiku czy białaczki.
Objawy choroby to krwawe wybroczyny na skórze, głownie nóg, przypominające wysypkę, krwawienia z nosa i wylewy podskórne.